ATAG

ATAG — Authoring Tool Accessibility Guidelines — is de W3C-standaard voor hulpmiddelen die webcontent aanmaken. Waar WCAG betrekking heeft op wat gepubliceerde content voor eindgebruikers moet doen, richt ATAG zich op wat auteurshulpmiddelen moeten doen voor de mensen die die content aanmaken.

Twee delen, twee doelgroepen

ATAG 2.0 is verdeeld in:

• Deel A — Maak de gebruikersinterface van het auteurshulpmiddel toegankelijk. Het hulpmiddel zelf moet bruikbaar zijn voor contentmakers met een beperking. Een blinde redacteur moet het CMS kunnen gebruiken waarmee artikelen worden gemaakt; een slechtziende ontwerper moet de ontwerpplugin kunnen bedienen waarmee pictogrammen worden geëxporteerd.
• Deel B — Ondersteun de productie van toegankelijke content. Het hulpmiddel moet auteurs helpen toegankelijke output te produceren. Een CMS dat auteurs afbeeldingen laat invoegen zonder om alternatieve tekst te vragen, voldoet niet aan ATAG Deel B, ook al is de eigen interface perfect toegankelijk.

Waarom Deel B moeilijker is

Deel A is in wezen “pas WCAG toe op je eigen product.” Dat is een bekend probleem met bekende patronen. Deel B is veeleisender omdat het hulpmiddel moet weten hoe toegankelijke output eruitziet en de auteur daartoe moet sturen of beperken.

Praktijkvoorbeelden van goed uitgevoerd Deel B:

• Een CMS-dialoogvenster voor afbeeldingen uploaden dat vereist dat alternatieve tekst wordt ingevoerd, met een expliciete selectievakje “markeer deze afbeelding als decoratief” zodat auteurs geen lege alt hoeven in te vullen om de prompt te omzeilen.
• Een markdown-editor die waarschuwt wanneer een kopniveau wordt overgeslagen (h1 → h3 zonder h2).
• Een ontwerphulpmiddel dat contrastratioschendingen in realtime signaleert terwijl de auteur kleuren selecteert.

Wat ATAG niet is

ATAG is in de meeste rechtsgebieden geen aanbestedingsvereiste. De EU Richtlijn webtoegankelijkheid en de EAA verwijzen naar EN 301 549, dat naar WCAG verwijst (niet naar ATAG). US Section 508 is vergelijkbaar. Opdrachtgevers vragen soms leveranciers om ATAG-conformiteit aan te tonen voor interne CMS-werkzaamheden, maar gestandaardiseerde ATAG-VPAT’s zijn zeldzaam.

Waarom het toch van belang is

De meest toegankelijke site ter wereld wordt ontoegankelijk zodra auteurs er geen toegankelijke content in kunnen produceren. Een CMS met slechte ATAG-conformiteit vergroot de toegankelijkheidsschuld: elk nieuw artikel, elke nieuwe afbeelding en elk nieuw formulierwidget komt aan met dezelfde voorspelbare omissies. ATAG-bewuste hulpmiddelen brengen de instapkosten van toegankelijkheid per auteur tot vrijwel nul.

Dit is het perspectief dat men moet toepassen bij het evalueren van CMS-platforms, ontwerphulpmiddelen, no-code-bouwers en door AI ondersteunde auteurshulpmiddelen: niet “is het hulpmiddel zelf toegankelijk?” maar “maakt het hulpmiddel toegankelijkheid eenvoudig voor de mensen die ermee publiceren?”