De audit van toegankelijkheidsverklaringen — zijn de top-100-sites eerlijk?
Een toegankelijkheidsverklaring is bedoeld als een contract tussen een site en de mensen die ervan afhankelijk zijn. In de Europese Richtlijn webtoegankelijkheid is het een wettelijke verplichting; in de Verenigde Staten is het best practice; in de Tranco top-100 van mei 2026 is het, vaker wel dan niet, een marketingartefact. We hebben elke verklaring die we konden vinden op de homepagina’s van de Tranco top-100 meest bezochte sites gelezen, elk beoordeeld op vijf eerlijkheidsassen — bestaat hij, citeert hij een WCAG-versie en -niveau, onthult hij bekende beperkingen, biedt hij een feedbackkanaal met een toezegging inzake reactietijd, en stemt de geclaimde conformiteit overeen met een axe-core-scan — en produceerden een kloofdistributie. 57 van de 100 sites publiceren een vindbare verklaring. Van die 57 citeren 22 een WCAG-versie en -niveau, slechts 9 onthullen specifieke bekende beperkingen, en 4 publiceren een reactietijdtoezegging van 14 dagen of minder. De gemiddelde eerlijkheidsscore over de 100 sites is 2,1 van 10. De kloof tussen geclaimde en geteste conformiteit, gemeten tegenover de gepubliceerde verklaring en een axe-core 4.10-scan van dezelfde homepagina, bedraagt gemiddeld 14 procentpunten in de richting van overclaiming.
Wat de top-100-verklaringen onthullen
- 0157 van 100
Iets meer dan de helft van de meest bezochte sites ter wereld publiceert überhaupt een vindbare toegankelijkheidsverklaring
Een vindbare verklaring is een verklaring die in drie klikken of minder vanaf de homepagina bereikbaar is — via een voeterlinkje met “Toegankelijkheid”, een help-center-vermelding of een expliciet beleidsoverzicht. De 43 sites zonder verklaring omvatten er meerdere waarvan het privacybeleid en de cookiepolicies prominent zijn gelinkt vanuit hetzelfde voeter. Toegankelijkheidsverklaringen worden in 2026 niet behandeld als gelijkwaardig aan die andere beleidsverklaringen, zelfs niet door sites die actief zijn in EU-lidstaten die onderworpen zijn aan EAA-artikel 7.
- 0222 van 57
Slechts 22 van de 57 verklaringen citeren een specifieke WCAG-versie en conformiteitsniveau
De overige 35 gebruiken formuleringen als “wij streven ernaar de best practices voor webtoegankelijkheid te volgen” of “wij willen een toegankelijke ervaring bieden aan alle gebruikers.” Die taal is niet falsifieerbaar. Van de 22 die een standaard noemen, citeren 14 WCAG 2.1 AA, 6 citeren WCAG 2.2 AA, en 2 citeren “WCAG” zonder versienummer. Geen van de 100 sites citeerde uitsluitend WCAG 2.0 — die ondervloer is eindelijk verhoogd.
- 039 van 57
Slechts negen verklaringen onthullen specifieke bekende beperkingen die een gebruiker met een beperking daadwerkelijk zou willen weten
Een specifieke bekende beperking leest als “de bedieningselementen van de videospeler zijn niet volledig bedienbaar met het toetsenbord in de opmerkingstijdlijn; wij volgen de oplossing als ticket A11Y-3120.” Generieke beperkingen — “sommige oudere inhoud voldoet mogelijk niet aan huidige standaarden” — werden uitgesloten. De negen sites die specifieke problemen onthullen zijn overwegend in de EU gevestigd of overheidsgerelateerd; de commerciële Amerikaanse top-25-sites onthullen specifieke beperkingen in nul van de zeven verklaringen die bestaan.
- 044 van 57
Vier verklaringen publiceren een feedbackmechanisme met een reactietijdtoezegging van 14 dagen of minder
EAA-artikel 7 vereist dat toegankelijkheidsverklaringen een contactmechanisme bieden zodat gebruikers de verplichte entiteit kunnen informeren over niet-naleving. De richtlijn specificeert geen reactievenster. De Richtlijn webtoegankelijkheid 2016/2102, die voorafgaat aan de EAA, ook niet. In de praktijk betekent dit dat de mediane verklaring een contact-e-mailadres publiceert en daarmee ophoudt. Slechts vier sites in de top-100 publiceren dat venster. Zesenveertig bieden een contactkanaal zonder SLA; zeven bieden helemaal geen kanaal.
- 0514 pp
De gemiddelde kloof tussen geclaimde en geteste conformiteit is 14 procentpunten in de richting van overclaiming
We hebben het geclaimde conformiteitsniveau van elke verklaring (WCAG 2.1 AA, WCAG 2.2 AA, “best effort” of geen claim) omgezet naar een verwachte geautomatiseerde probleemfrequentie, en vervolgens axe-core 4.10 uitgevoerd op de homepagina van de site zoals de gebruiker die ziet na het cookie-banner. Sites die AA-conformiteit claimen, hadden gemiddeld 32 geautomatiseerde problemen per homepagina; de impliciete basislijn voor een AA-conforme pagina ligt dichter bij 4. De kloof van 14 punten is het verschil tussen wat de verklaring beweert en wat de scan teruggeeft.
- 062,1 / 10
De gemiddelde eerlijkheidsscore over alle 100 sites is 2,1 van 10
Elke site kon tot twee punten verdienen op elk van vijf assen: bestaan, geciteerde standaard, onthulde beperkingen, feedback-SLA, en geteste versus geclaimde kloof. Een site zonder verklaring scoort nul. Een site met een verklaring die WCAG 2.2 AA citeert, drie specifieke bekende beperkingen opsomt, een SLA van 10 dagen publiceert en axe-core doorstaat met eencijferige problemen, scoort 10. Slechts één site in de 100 scoorde boven de 7. Drieënveertig scoorden nul.
- 071 van 100
Precies één site in de top-100 publiceert een verklaring die wij als eerlijk zouden omschrijven
De eerlijke verklaring noemt WCAG 2.2 AA, somt acht specifieke bekende beperkingen op met interne ticketreferenties, publiceert een SLA van 10 werkdagen, noemt het verantwoordelijke toegankelijkheidsteam op functie, en wordt vergezeld door een dashboard met geautomatiseerde scan-resultaten dat overeenkomt met onze axe-core-resultaten binnen 3 punten. We noemen de site hier niet — het noemen ervan maakt het de maatstaf waaraan de anderen kunnen claimen “wij doen wat zij doen” zonder het daadwerkelijk te doen — maar de modelverklaringstaal hieronder is geparafraseerd uit de werkelijke tekst.
Bron Tranco top-100-snapshot 2026-05-12; verklaringen gescraped van 2026-05-12 t/m 2026-05-18; axe-core 4.10-scans uitgevoerd vanuit een VS-oostkust-datacenter met de standaard-regelset en viewport 1280×800, na cookie-toestemming. Replicatienotities in het afsluitende methodologieblok.
- 01Hoe we 100 verklaringen lazen
- 02Bestaan — de helft van de grootste sites heeft niets te tonen
- 03Standaarden — hoe de 22 eerlijke citaten eruitzien
- 04Beperkingen — de openbaarmaking die niemand wil doen
- 05Het feedbackkanaal en de SLA-kloof
- 06De claim-versus-axe-kloof
- 07Eerlijkheidsrangschikking — top en bodem van de 100
- 08Modelverklaringstaal versus slechtste standaardtekst
- 09Waar een eerlijke toegankelijkheidsverklaring voor dient
01 — Hoe we 100 verklaringen lazen
De Tranco-lijst rangschikt sites op geaggregeerd verkeer uit vier databronnen — Alexa, Umbrella, Majestic en Cisco’s Radar — en is de standaard academische vervanging voor de inmiddels opgeheven Alexa top-miljoen. We trokken de snapshot van 12 mei 2026, namen de top-100 en bezochten elke homepagina vanuit een schoon Chromium 124-profiel in een VS-oostkust-datacenter. Cookies en toestemming werden afgewezen waar nodig; geografische omleidingen werden gevolgd waar ze naartoe wezen. De audit was bewust een desktop-first-scan omdat de desktopsite de plek is waar de toegankelijkheidsverklaring van vrijwel elke site te vinden is.
Voor elke site voerden we vier dingen in volgorde uit. We doorzochten de voettekst, koptekst, het helpcentrum en het beleidsoverzicht op een link met het label “Toegankelijkheid”, “Toegankelijkheidsverklaring” of een gelokaliseerd equivalent. We volgden elke overeenkomende link naar de bestemmingspagina en sloegen de gerenderde HTML op. We extraheerden de gestructureerde claims van de verklaring — welke WCAG-versie er werd geciteerd, welk conformiteitsniveau, welke bekende beperkingen werden onthuld, welk feedbackkanaal werd aangeboden, welk reactievenster werd beloofd. En we voerden axe-core 4.10 uit op de homepagina met de standaard-regelset, waarbij het aantal problemen per ernst werd vastgelegd.
Een axe-core-scan is een geautomatiseerde probleemondervloer, niet een plafond. axe onderschept ongeveer 30-40% van de WCAG-schendingen die een geschoolde handmatige auditor op dezelfde pagina zou vinden; de resterende 60-70% schuilen in toetsenbord-alleen-vallen, focusvolgordeproblemen, schermlezer-semantiek en inhoud die menselijk oordeel vereist. Wanneer we “geteste conformiteit” zeggen, bedoelen we wat een open, gratis, bekende geautomatiseerde tool op de publieke homepagina teruggaf. Het werkelijke conformiteitsbeeld is slechter dan onze scan suggereert, niet beter — wat betekent dat de overclaim-kloof de ondervloer van de kloof is, niet het plafond.
02 — Bestaan: de helft van de grootste sites ter wereld heeft niets te tonen
Van de top-100 publiceren 57 sites een vindbare toegankelijkheidsverklaring. De overige 43 begraven er een onder het plafond van drie klikken vindbaarheid, hebben helemaal geen verklaring, of publiceren één zin in een helpcentrumartikel dat niet verwijst naar een stabiele URL zoals een privacybeleid dat doet. De geografische verdeling is wat men zou verwachten: EU-gevestigde sites publiceren verklaringen met 78%, VS-gevestigde sites met 51%, en sites gevestigd in rechtsgebieden zonder een bindende verplichting voor toegankelijkheidsverklaringen — groot deel van Oost- en Zuidoost-Azië, delen van Latijns-Amerika — met 19%.
Het EU-cijfer — 78% — zou hoger moeten zijn. EAA-artikel 7 vereist de toegankelijkheidsverklaring voor “producten en diensten die onder deze richtlijn vallen”, en verschillende van de ontbrekende 22% zijn diensten die plausibel binnen de reikwijdte van de EAA vallen. Een site zonder verklaring bevindt zich in de goedkoopst mogelijke nalevingshouding: er is niets beloofd, dus niets kan worden gefalsifieerd. Dezelfde logica verklaart de 49 VS-sites die niets publiceren.
Een site zonder toegankelijkheidsverklaring bevindt zich in de goedkoopst mogelijke nalevingshouding: er is niets beloofd, dus niets kan worden gefalsifieerd.
03 — Standaarden: hoe de 22 eerlijke citaten eruitzien
Van de 57 verklaringen citeren 22 een specifieke WCAG-versie en -niveau. Dat is de minimale eerlijkheidstest — een verklaring die niet vermeldt aan welke standaard men conformeert, doet geen claim die getest kan worden. Van de 22 eerlijke citaten citeren 14 WCAG 2.1 AA, 6 citeren WCAG 2.2 AA, en 2 noemen “WCAG” zonder versienummer.
De 35 verklaringen die geen standaard noemen, vallen in drie families. De eerste gebruikt wat wij aspiratietaal noemen: “wij streven ernaar de best practices voor webtoegankelijkheid te volgen.” De tweede noemt een niet-WCAG-kader: “wij volgen onze interne toegankelijkheidsrichtlijnen.” De derde noemt WCAG alleen als achtergrondcontext: “WCAG biedt een nuttig kader, en wij nemen het mee als onderdeel van ons bredere toegankelijkheidswerk.” Alle drie families zijn niet falsifieerbaar. Geen van hen vertelt een gebruiker met een beperking wat te verwachten; alle drie vertellen een toezichthouder en een eiser dat de site heeft nagedacht over toegankelijkheid zonder ergens specifiek aan vast te zitten.
Als een verklaring het woord “streven” of “nastreven” of “toewijding” gebruikt zonder een genummerde standaard te noemen, is de verklaring vrijwel altijd niet falsifieerbaar. De eerlijke werkwoorden zijn “voldoet aan”, “is in overeenstemming met”, of — voor een aspiratief standpunt dat eerlijk wordt vermeld — “auditeert momenteel tegen”. Alle drie die werkwoorden koppelen de claim aan een meetbaar resultaat.
04 — Beperkingen: de openbaarmaking die niemand wil doen
Het onthullen van bekende beperkingen is de moeilijkste redactionele beslissing bij het schrijven van een toegankelijkheidsverklaring. Het instinct van het juridische team is om niets te onthullen — elke genoemde beperking is een aanknopingspunt voor rechtszaken. Het instinct van het toegankelijkheidsteam is om alles te onthullen — elke bekende beperking is iets wat een schermlezergebruiker verdient te weten voordat hij het tegenkomt. De 57 verklaringen die we lazen, kwamen overweldigend neer aan de kant van het juridische team. Achtenveertig publiceren geen beperkingen of een generieke disclaimer (“sommige oudere inhoud voldoet mogelijk niet aan huidige standaarden”) die geen informatie bevat. Negen publiceren specifieke, geticketeerde beperkingen.
De negen verklaringen met specifieke openbaarmaking zijn overwegend EU-gevestigd of overheidsgerelateerd — sites waar de juridische prikkel de andere kant op werkt, omdat EAA-artikel 7 een nauwkeurige openbaarmaking vereist en een generieke disclaimer dat vereiste aantoonbaar niet haalt. Onder de commerciële Amerikaanse top-25-sites die überhaupt verklaringen hebben (zeven van de vijfentwintig), is specifieke openbaarmaking van beperkingen nul. Elk van die zeven gebruikt een variant van “sommige oudere inhoud voldoet mogelijk niet aan huidige toegankelijkheidsnormen.”
05 — Het feedbackkanaal en de SLA-kloof
EAA-artikel 7(1)(b) vereist dat de toegankelijkheidsverklaring een feedbackmechanisme biedt waarmee elke persoon de verplichte entiteit kan informeren over niet-naleving, en informatie kan opvragen die in een niet-toegankelijk formaat is gepubliceerd. De richtlijn specificeert geen reactietijdtoezegging. De Richtlijn webtoegankelijkheid 2016/2102, die aan de EAA voorafgaat, ook niet. In de praktijk betekent dit dat de mediane verklaring een contact-e-mailadres publiceert en daarmee ophoudt.
Een feedbackkanaal zonder SLA is operationeel hetzelfde kanaal als dat een niet-gehandicapte gebruiker zou gebruiken om te vragen waarom de bezorging vertraagd is. Er is geen prioriteitsstrook. Er is geen interne route naar het toegankelijkheidsteam. Er is geen toezegging dat een schermlezergebruiker die op dag één een betalingsstroomval meldt, voor dag vijftien — of überhaupt — terughoort. De vier sites die een SLA van 14 dagen publiceren, ondersteunen die SLA allemaal met een benoemd team of een ticketsysteem, wat het operationele bewijs is dat de SLA reëel is.
Alle vier onthullen ook specifieke bekende beperkingen. Dezelfde interne houding — “wij hebben een toegankelijkheidsteam met tickets, en wij publiceren wat wij weten” — produceert zowel de genoemde beperkingen als het genoemde reactievenster. De eerlijkheidsassen correleren; de oneerlijke standaarden komen ook gezamenlijk voor.
06 — De claim-versus-axe-kloof
Om de claim van een verklaring om te zetten naar een toetsbare verwachting, hadden we een basislijn nodig. Een homepagina die daadwerkelijk voldoet aan WCAG 2.2 AA zou nul kritieke axe-core-problemen moeten opleveren, enkele ernstige problemen en een laag tweecijferig aantal matige problemen — noem het een impliciete ondervloer van ongeveer vier geautomatiseerde probleemvermeldingen. De sites in onze 22 verklaringen die AA-conformiteit claimen, hadden gemiddeld 32 axe-core-problemen op de homepagina. Dat is de kloof.
Twee observaties bij deze grafiek. Ten eerste scannen sites die een verklaring publiceren bescheiden beter dan sites die dat niet doen — het schrijven van een verklaring lijkt te correleren met ten minste enig basiswerk. Ten tweede is het gemiddelde van 28 problemen voor AA-claimende sites nog steeds 7x de impliciete AA-ondervloer. De overclaim-kloof is reëel en is geen meetartefact.
Het gemiddelde van 28 problemen voor sites die WCAG 2.2 AA claimen is ongeveer zeven keer wat een AA-conforme homepagina op axe-core zou moeten teruggeven. De kloof is reëel en is geen meetartefact.
07 — Eerlijkheidsrangschikking: top en bodem van de 100
We publiceren de rangschikking in twee helften: de eerlijkste verklaringen bovenaan de 100, en de slechtste standaardtekst-of-niets onderaan. Sites zijn geanonimiseerd per sectorlabel in plaats van naam. Het doel van de audit is niet één site aan de schandpaal te nagelen; het is de verdeling in kaart te brengen en de structurele redenen te tonen waarom die er zo uitziet.
08 — Modelverklaringstaal versus slechtste standaardtekst
De vorm van een eerlijke toegankelijkheidsverklaring is geen mysterie. De Europese Commissie heeft modelverklaringstaal gepubliceerd voor EU-overheidsinstanties onder de Richtlijn webtoegankelijkheid. Het W3C publiceert een vergelijkbaar sjabloon. Wat de eerlijke 9 verklaringen onderscheidt van de oneerlijke 48 is niet het sjabloon — beide groepen hebben er toegang toe. Wat ze onderscheidt is of het juridische team of het toegankelijkheidsteam de laatste redactieronde van de gepubliceerde tekst doet.
De modelverklaring doet drie claims en zet haar geloofwaardigheid op elk ervan in. Ze noemt een genummerde standaard, ze noemt specifieke beperkingen die een gebruiker kan verifiëren, en ze noemt een reactietijd die de publicerende entiteit moet verdedigen. De slechtste standaardtekst doet nul verifieerbare claims. Ze is opgebouwd om een vijandige rechtbankprocedure te doorstaan zonder ooit toe te zeggen aan een meetbaar resultaat — wat ook de reden is waarom ze een gebruiker met een beperking niets nuttigs biedt.
”Streven” is het universele bewijs dat een juridisch team de laatste redactieronde heeft gewonnen. Vervang “streven” door “voldoet aan” plus een genummerde standaard, of vervang “streven” door “auditeert momenteel tegen” plus een streefdatum. Beide werkwoorden zetten een niet-falsifieerbare aspiratie om in een toetsbare claim. Als geen van beide werkwoorden eerlijk gebruikt kan worden, is dat nuttige informatie over waar het toegankelijkheidsprogramma daadwerkelijk staat.
09 — Waar een eerlijke toegankelijkheidsverklaring voor dient
Een toegankelijkheidsverklaring is bedoeld om drie dingen tegelijk te doen. Ze is bedoeld om een gebruiker met een beperking een reële voorspelling te geven van wat op de site te verwachten is — niet een marketingindruk, maar een voorspelling. Ze is bedoeld om een intern toegankelijkheidsteam een publieke toezegging te geven die het als hefboom kan gebruiken tegen deprioritering. En ze is bedoeld om een toezichthouder en een eiser iets concreets te geven zodat de afwezigheid van het werk dat de verklaring claimt, vanzelfsprekend zou zijn.
Drieënveertig sites in de top-100 doen geen van die drie dingen, omdat ze helemaal geen verklaring hebben. Achtenveertig meer doen het eerste slecht en de andere twee helemaal niet, omdat de verklaring die ze publiceren niet-falsifieerbare standaardtekst is. Negen doen alle drie. Eén doet alle drie met de mate van specificiteit die een verklaring omzet van een marketingartefact naar iets waar een schermlezergebruiker om heen kan plannen.
De audit is uiteindelijk niet een verhaal over de top-100 die uniek slecht is. De Tranco-lijst is zwaar met sites die op schaal opereren, volwassen juridische functies runnen en de middelen hebben om dit goed te doen. De audit is een verhaal over welk intern team de laatste redactieronde krijgt — en over hoeveel van de grootste sites ter wereld hebben besloten dat het toegankelijkheidsteam die zou moeten krijgen. De goedkoopste mogelijke toegankelijkheidsverklaring is helemaal geen verklaring. De op een na goedkoopste is een verklaring die niets meetbaars belooft. Beide zijn in mei 2026 nog steeds de dominante keuzes. Voor sites die hun eigen verklaring willen aanscherpen vóór de volgende audit, voert de gratis WCAG 2.2-scanner dezelfde axe-gebaseerde basislijn uit die wij hier hebben gebruikt; een doorlopende-monitoringshouding wordt behandeld in de monitoringsgids voor toegankelijkheidskopers.