WAD — Richtlijn webtoegankelijkheid

De EU-richtlijn webtoegankelijkheid — Richtlijn (EU) 2016/2102 — was de eerste grensoverschrijdende EU-toegankelijkheidsregeling die specifiek gericht was op digitaal. Aangenomen in oktober 2016 en van kracht in alle lidstaten vanaf september 2018, bestrijkt de WAD websites van overheidsinstanties en (vanaf juni 2021) mobiele apps van overheidsinstanties.

Wat de richtlijn vereist

Overheidsinstanties — ruim gedefinieerd als centrale overheid, regionale overheid, gemeenten, openbare universiteiten en ziekenhuizen, en publiekrechtelijke instellingen — moeten:

Websites en mobiele apps toegankelijk maken volgens een geharmoniseerde norm. EN 301 549 is als norm aangewezen, wat in de praktijk WCAG 2.x Level AA betekent voor webcontent (momenteel 2.1, in overgang naar 2.2 naarmate EN 301 549 wordt bijgewerkt).
Een toegankelijkheidsverklaring publiceren overeenkomstig artikel 7, met inhoud voorgeschreven door Uitvoeringsbesluit van de Commissie 2018/1523. Elke lidstaat heeft licht afwijkende sjablonen; alle bevatten een conformiteitsverklaring, bekende problemen, contactgegevens en een klachtenprocedure.
Een feedbackmechanisme bieden waarmee gebruikers toegankelijkheidsproblemen kunnen melden en binnen een redelijke termijn een reactie kunnen ontvangen (doorgaans 30 dagen in de uitvoering door lidstaten).
Periodiek worden gemonitord door een aangewezen nationaal orgaan. De Commissie publiceert een monitoringmethodologie; nationale monitoringinstanties nemen jaarlijks steekproeven van sites en rapporteren de resultaten driejaarlijks aan de Commissie.

Uitvoeringen in de lidstaten

De WAD is een richtlijn, wat betekent dat elke lidstaat deze in nationaal recht moest omzetten. Opvallende uitvoeringen:

Duitsland — Behindertengleichstellungsgesetz (BGG) plus de technische BITV-regeling.
Frankrijk — RGAA (Référentiel général d’amélioration de l’accessibilité), al van kracht sinds 2009 en bijgewerkt om aan de WAD te voldoen.
VK (voor Brexit, na Brexit behouden) — PSBAR 2018 (Public Sector Bodies Accessibility Regulations).
Spanje — Real Decreto 1112/2018.
Nederland — Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid.

Elke lidstaat voegt een nationaal monitoringorgaan, klachtenprocedure en — vaak — een handhavingsboeteregime toe bovenop de inhoudelijke eisen van de WAD.

Verhouding tot de EAA

De WAD bestrijkt de publieke sector. De Europese Toegankelijkheidsakte (Richtlijn 2019/882, van kracht per 28 juni 2025) bestrijkt de private sector voor een omschreven set producten en diensten. Beide zijn aanvullend; de WAD blijft van toepassing op overheidsinstanties, de EAA breidt vergelijkbare eisen uit naar consumentgerichte private diensten.

Een webplatform dat zowel door overheidsinstanties (onder de WAD) als door private bedrijven (onder de EAA) wordt gebruikt, moet aan beide voldoen, maar de technische norm — EN 301 549, dus WCAG 2.1 AA voor web — is dezelfde.

Wat dit betekent voor niet-EU-bedrijven

Wie digitale diensten levert aan een Europese publiekssectorafnemer, moet voldoen aan de toegankelijkheidsnormen van de WAD. De meeste EU-publiekssector- aanbestedingen vereisen nu WAD-nalevingsdocumentatie in de RFP-respons. Een actuele VPAT gekoppeld aan EN 301 549 volstaat hiervoor.